Israël

Israël, officieel de Staat Israël, is een land in Azië, het Midden-Oosten en de Levant. Israël grenst aan Libanon, Syrië, Jordanië, Egypte en de Palestijnse gebieden, waarbij Israël sinds 1967 de Westelijke Jordaanoever en de Golanhoogten bezet houdt en deels onder zijn bestuur heeft gebracht. Het land heeft een kust aan de Middellandse Zee en een haven aan de Golf van Akaba, een zeearm van de Rode Zee. Israel wordt officieel geduid als een Joodse staat.

De staat Israël werd opgericht in mei 1948 in een deel van het voormalig Mandaatgebied Palestina. Daaraan voorafgaand speelde de Balfour-verklaring een cruciale rol. Na de Eerste Wereldoorlog werd in 1920 het Ottomaanse Rijk opgesplitst en werd Palestina als mandaat toegewezen aan het Verenigd Koninkrijk en kwam er een grote Joodse immigratie vanuit Westerse landen op gang. In 1947 werd dit gebied door de Verenigde Naties verdeeld in een onafhankelijke Joodse en een onafhankelijke Arabische staat, met een aparte status voor Jeruzalem. Dit verdelingsplan werd omarmd door Joodse leiders maar afgewezen door de Arabische landen, wat leidde tot de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Want tegelijk met de terugtrekking van de Britten uit het mandaatgebied in mei 1948 was door de Joodse leiders een onafhankelijke staat Israël uitgeroepen. Een jaar later werd Israël met Resolutie 273 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toegelaten als lid van de Verenigde Naties, waarbij Israël als 'peace-loving State' geacht werd in staat te zijn onvoorwaardelijk de verplichtingen van het Handvest van de Verenigde Naties te accepteren en uit te voeren. Dit met inachtneming van de voorgaande resoluties 181(II) en 194(III)

Voorafgaand aan de oprichting van de Joodse staat waren Joodse milities, zoals Hagana, Irgun en Lechi, in conflict met de inheemse Palestijnse bevolking over het grondgebied van Palestina. Na zijn oprichting in 1948 kwam Israël in conflict met de omliggende Arabische landen. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 veroverde Israël het overige gebied van Palestina. Sindsdien is de Westelijke Jordaanoever met Oost-Jeruzalem, de Gazastrook, en de Syrische Golanhoogvlakte door Israël bezet. In de Oktoberoorlog van 1973 veroverde Israël nog meer gebieden. Dit alles leidde tot grote spanningen met de Palestijnse bevolking, wat in 1983 en 2000 tijdens de Eerste en Tweede Intifada tot uitbarsting kwam. Na de door [[Hamas-aanval in Israël 2023

|Hamas geleide aanval op Israël op 7 oktober 2023]] en de daaropvolgende Gijzelingscrisis in Gaza begon Israël een grootschalige militaire campagne in de Gazastrook. Verschillende VN-organen en onafhankelijke deskundigen hebben deze campagne omschreven als genocide of geconcludeerd dat daarbij handelingen zijn gepleegd die onder de Genocideconventie als genocide kunnen worden aangemerkt, terwijl Israël en bondgenoten zoals de Verenigde Staten deze kwalificatie verwerpen.

Israël is een representatieve democratie met een parlementair stelsel, evenredige vertegenwoordiging en algemeen kiesrecht. Het verschil in behandeling van de bevolking in de door Israël bezette gebieden ten opzichte van Joodse inwoners, wordt door de Verenigde Naties en het Internationaal gerechtshof echter als apartheid benoemd.

De levensverwachting in Israël behoorde in 2016 tot de hoogste in de wereld.

Het land scoorde in 2023 het hoogst in het Midden-Oosten wat betreft gemiddelde rijkdom per volwassene, innovatie en economisch concurrentievermogen. Israël is een hoogontwikkelde economie en lid van de OESO en een groot aantal intergouvernementele organisaties. Het land staat op de 26e plaats in de wereld qua nominaal bbp en op de 16e plaats wat betreft het bbp per hoofd van de bevolking. Het werd vanaf 2022 gerangschikt als het 6e meest geavanceerde en technologische land ter wereld. Het is ook een van de rijkste landen in het Midden-Oosten en Azië, gemeten naar het bbp per hoofd van de bevolking.