Eén centraal staatsverband
In een eenheidsstaat ligt de hoogste constitutionele bevoegdheid uiteindelijk bij de centrale staat. Provincies, regio’s of gemeenten kunnen eigen taken en bevoegdheden hebben, maar die zijn juridisch afgeleid van het centrale staatsbestel.
Een eenheidsstaat hoeft niet sterk gecentraliseerd te zijn. Sommige eenheidsstaten kennen vergaande decentralisatie of autonome regio’s met eigen parlementen en wetgeving.
Verschil met een federatie
In een federatie zijn de bevoegdheden van deelstaten constitutioneel verankerd en delen het federale niveau en de deelstaten het staatsgezag. Bij een eenheidsstaat blijft de centrale staat juridisch de hoogste bestuurslaag.