Een eiland midden in de oceaan
Wake Island ligt ongeveer halverwege Hawaï en Guam. Het atol bestaat uit drie smalle eilandjes rond een lagune en heeft een landoppervlak van nog geen zeven vierkante kilometer.
In de jaren dertig bouwde Pan American Airways er een tussenstation voor vliegboten op de route tussen de Verenigde Staten en Azië. Kort voor de Tweede Wereldoorlog begon de Amerikaanse marine Wake uit te bouwen tot militaire vooruitgeschoven post.
De oorlog bereikt Wake
Door de internationale datumgrens begon de Japanse aanval op Wake op 8 december 1941 lokale tijd, slechts enkele uren na Pearl Harbor. Japanse bommenwerpers vernietigden een groot deel van de Amerikaanse vliegtuigen op de grond, maar de overgebleven mariniers, militairen en burgerarbeiders bleven weerstand bieden.
Op 11 december naderde een Japanse invasievloot. De kustbatterijen op Wake wachtten tot de schepen dichtbij waren en openden toen het vuur. Twee Japanse torpedobootjagers gingen verloren en de invasie werd afgebroken. Het was een zeldzaam Amerikaans succes in de eerste, rampzalige weken van de oorlog.
De overmacht wint
Japan keerde terug met meer schepen, vliegtuigen en manschappen. Na aanhoudende bombardementen landden Japanse troepen in de nacht van 22 op 23 december op meerdere plaatsen. De gevechten waren hevig, maar de verdedigers konden de numerieke overmacht niet stoppen.
Op 23 december gaf het Amerikaanse garnizoen zich over. Wake bleef vervolgens tot het einde van de oorlog in Japanse handen.
Bezetting en krijgsgevangenen
Veel Amerikaanse militairen en burgerarbeiders werden als krijgsgevangenen weggevoerd. Een groep burgers bleef achter om verdedigingswerken aan te leggen. In oktober 1943 executeerde de Japanse bezetting 98 Amerikaanse burgers uit angst dat zij bij een mogelijke invasie informatie zouden doorgeven.
De Verenigde Staten besloten Wake niet rechtstreeks te heroveren. Het eiland werd gebombardeerd en geïsoleerd, waardoor de Japanse bezetting steeds moeilijker kon worden bevoorraad. Pas na de Japanse capitulatie in 1945 werd Wake weer overgedragen.
Wake Island vandaag
Na de oorlog bleef de landingsbaan belangrijk voor militaire en trans-Pacifische vluchten. Tegenwoordig wordt Wake beheerd als Amerikaanse militaire installatie. Er verblijven tijdelijk militairen, technici en onderhoudspersoneel, maar er is geen permanente burgerbevolking.
De luchthaven kan dienen als tussenstop of noodlandingsplaats. Toeristen worden normaal gesproken niet toegelaten.
Natuur tussen de overblijfselen van oorlog
Op het atol broeden grote aantallen zeevogels. In de omliggende wateren leven koraalvissen, haaien en zeeschildpadden. Tegelijk zijn bunkers, geschutsopstellingen en resten van militaire infrastructuur nog altijd zichtbaar.
Wake is daarmee zowel een natuurgebied als een historisch slagveld. Het kleine atol werd in 1941 een symbool van verzet en bleef daarna strategisch belangrijk door precies dezelfde eigenschap: zijn geïsoleerde ligging midden in de Stille Oceaan.
