Een hoofdstad op een vulkanisch eiland
Bioko ligt in de Golf van Guinee, dichter bij de kust van Kameroen dan bij Río Muni, het vasteland van Equatoriaal-Guinea. Het eiland is van vulkanische oorsprong en wordt gedomineerd door Pico Basilé. De oorspronkelijke bevolking bestaat vooral uit Bubi; later vestigden zich er onder meer mensen uit het vasteland en uit andere delen van West-Afrika.
De stad die later Malabo zou heten, werd in 1827 door de Britten als Port Clarence ingericht. De haven diende onder meer bij de bestrijding van de Atlantische slavenhandel. Onder Spaans bestuur werd de stad Santa Isabel genoemd. In 1973 kreeg zij de naam Malabo, naar een Bubi-koning.
De koloniale hoofdstad bleef na 1968
Spanje bestuurde Bioko, Río Muni en enkele kleinere eilanden uiteindelijk als één kolonie: Spaans-Guinea. Santa Isabel was het belangrijkste koloniale bestuurscentrum en beschikte over een beschutte haven, overheidsgebouwen en verbindingen met Europa. Toen Equatoriaal-Guinea op 12 oktober 1968 onafhankelijk werd, bleef de stad daarom hoofdstad.
Die keuze betekende dat nationale instellingen op een eiland lagen, terwijl Río Muni het grootste deel van het grondgebied vormt. Bata groeide uit tot de grootste stad op het vasteland. Voor reizen tussen beide landsdelen waren schepen of vliegtuigen nodig. Malabo bleef desondanks het centrum van regering, diplomatie en de olie-economie.
Een geplande stad in Djibloho
In het binnenland werd vanaf de jaren 2000 gewerkt aan een nieuwe bestuursstad, aanvankelijk bekend als Oyala en later als Ciudad de la Paz. De plaats ligt in Djibloho, een nieuwe provincie tussen Bata, Mongomo en de grensregio’s met Gabon en Kameroen. Er verrezen brede wegen, regeringsgebouwen, congresvoorzieningen, hotels, woningen en een universiteit.
Het project moest overheidsfuncties naar een centraler gelegen deel van het land brengen. De regering noemde evenwichtige ontwikkeling, territoriale samenhang, uitbreidingsruimte en veiligheid als redenen. Omdat deze motivering afkomstig is van de regering zelf, moet zij als officiële rechtvaardiging worden weergegeven en niet als onafhankelijke beoordeling van het project.
De hoofdstad veranderde op 2 januari 2026
Decreet 1/2026 verklaarde Ciudad de la Paz op 2 januari 2026 tot hoofdstad van de republiek. Het document bepaalde dat de presidentiële diensten, staatsmachten, constitutionele organen, ministeries en publieke ondernemingen binnen een jaar maatregelen moesten nemen voor hun verhuizing en vestiging in de nieuwe hoofdstad.
Een juridische aanwijzing verplaatst niet onmiddellijk alle ambtenaren en voorzieningen. In juli 2026 meldde de regering dat de centrale administratie geleidelijk naar Ciudad de la Paz werd overgebracht. Malabo bleef ondertussen een groot stedelijk, economisch en regionaal centrum en is nog steeds de hoofdstad van de provincie Bioko Norte.
Twee stedelijke centra in één verdeeld land
Voor reizigers blijven Malabo en Bioko belangrijk door de luchthaven, koloniale gebouwen, markten en het berglandschap rond Pico Basilé. Ciudad de la Paz ligt op het vasteland en is over de weg verbonden met andere plaatsen in Río Muni. De stad is vooral een bestuursproject; voorzieningen en openbaar vervoer zijn niet vergelijkbaar met een oudere, organisch gegroeide hoofdstad.
De verhuizing verandert ook de geografische betekenis van het land. Equatoriaal-Guinea had decennialang een eilandhoofdstad die loslag van het grootste landsdeel. Sinds januari 2026 ligt de officiële hoofdstad op het vasteland, maar de geschiedenis, infrastructuur en internationale verbindingen van Malabo verdwijnen niet. De komende jaren zullen uitwijzen hoeveel overheidsfuncties daadwerkelijk in Ciudad de la Paz worden geconcentreerd.
