Bijna het hele land is groen
Volgens gegevens van de Wereldbank was in 2023 ongeveer 94,4 procent van het Surinaamse landoppervlak met bos bedekt. Geen enkele andere soevereine staat kwam dat jaar hoger uit. Guyana en Gabon behoren eveneens tot de bosrijkste landen, maar blijven onder Suriname.
Dat percentage betekent niet dat het hele land uit hetzelfde soort regenwoud bestaat. Langs de Atlantische kust liggen Paramaribo, landbouwgronden, mangroves, wegen en andere nederzettingen. Het grootste deel van de bevolking woont in deze smalle noordelijke strook. Ten zuiden daarvan begint een zeer dunbevolkt binnenland dat grotendeels uit tropisch bos bestaat.
Regenwoud op het Guyanaschild
De Surinaamse bossen maken deel uit van het Guyanaschild, een oud geologisch gebied dat ook delen van Guyana, Frans-Guyana, Venezuela, Brazilië en Colombia omvat. Het landschap is niet overal vlak. Tussen het bos liggen rivieren, stroomversnellingen, savannes, bergketens en granieten rotsformaties die boven het bladerdak uitsteken.
Een belangrijk beschermd gebied is het Centraal Suriname Natuurreservaat. Dit reservaat beslaat bijna 1,6 miljoen hectare, ongeveer een tiende van het land. Het bestaat grotendeels uit primair tropisch bos en beschermt onder meer de bovenloop van de Coppenamerivier. Er leven jaguars, tapirs, reuzenotters, luiaards, acht soorten apen en honderden vogelsoorten.
Veel bos en weinig ontbossing
Suriname wordt internationaal gerekend tot de landen met veel bos en een relatief lage ontbossing. De kleine bevolking en de moeilijke bereikbaarheid van het binnenland hebben eraan bijgedragen dat grote bosgebieden intact zijn gebleven. Veel plaatsen in het zuiden zijn alleen over de rivier, via een kleine landingsbaan of over onverharde wegen bereikbaar.
Het bos slaat bovendien grote hoeveelheden koolstof op. Suriname gebruikt die positie in internationale klimaatonderhandelingen en heeft zich meermaals vastgelegd op het behoud van zijn hoge bosbedekking. Behoud levert echter minder directe inkomsten op dan het winnen van goud, hout of andere grondstoffen.
Goud onder de bomen
Het hoge landelijke percentage verhult dat op sommige plaatsen wel degelijk veel bos verdwijnt. Vooral goudwinning tast delen van het binnenland aan. Voor mijnen worden bomen gekapt, toegangswegen aangelegd en rivieroevers afgegraven. Bij kleinschalige goudwinning kan bovendien kwik in bodem en water terechtkomen.
Ook commerciële houtkap en nieuwe infrastructuur versnipperen bosgebieden. Een weg maakt een gebied toegankelijker voor houtkap, mijnbouw en nieuwe nederzettingen. Daardoor kan de invloed van één project veel verder reiken dan de gekapte strook zelf.
Een uitzonderlijke uitgangspositie
Veel landen proberen verloren bos opnieuw aan te planten. Suriname staat voor een andere opgave: voorkomen dat een nog grotendeels intact bosgebied alsnog versnipperd raakt. Het land begint daarbij vanuit een positie die bijna nergens anders bestaat. Meer dan negen van iedere tien vierkante kilometers land zijn nog met bos bedekt.
Dat maakt Suriname niet het land met het grootste bos in absolute oppervlakte. Brazilië, Rusland en Canada hebben veel meer vierkante kilometers bos. Suriname staat bovenaan wanneer wordt gekeken naar het aandeel van het landoppervlak dat uit bos bestaat.
